Πόνος μετά από απονεύρωση δοντιού: Μύθος ή πραγματικότητα;

Ο πόνος μετά από απονεύρωση δοντιού είναι ένα από τα συχνότερα ερωτήματα που απασχολούν τους ασθενείς πριν αλλά και μετά την ενδοδοντική θεραπεία. Πολλοί πιστεύουν ότι ένα απονευρωμένο δόντι δεν πρέπει ποτέ ξανά να πονέσει, ενώ άλλοι ανησυχούν έντονα όταν αισθανθούν ενόχληση τις πρώτες ημέρες. Ποια είναι όμως η αλήθεια πίσω από αυτό το θέμα; Πρόκειται για μύθο ή για μια απολύτως φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού;

Στο άρθρο αυτό θα αναλύσουμε διεξοδικά κάθε πτυχή του θέματος, ώστε να γνωρίζετε τι είναι φυσιολογικό, πότε χρειάζεται υπομονή και πότε πρέπει να επικοινωνήσετε με τον οδοντίατρό σας.

Τι είναι η απονεύρωση και γιατί πραγματοποιείται;

Η απονεύρωση, ή αλλιώς ενδοδοντική θεραπεία, πραγματοποιείται όταν ο πολφός του δοντιού (νεύρο) έχει υποστεί φλεγμονή ή νέκρωση λόγω τερηδόνας, τραυματισμού ή μικροβιακής μόλυνσης. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας αφαιρείται ο μολυσμένος ιστός, καθαρίζονται σχολαστικά οι ριζικοί σωλήνες και το δόντι σφραγίζεται, ώστε να προστατευθεί από μελλοντικές λοιμώξεις.

Στόχος της απονεύρωσης είναι η διατήρηση του φυσικού δοντιού και η εξάλειψη του πόνου που προκαλεί η φλεγμονή του νεύρου. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο οργανισμός «ξεχνά» αμέσως το πρόβλημα που υπήρχε σε αυτή την περιοχή.

Πόνος μετά από απονεύρωση: τι θεωρείται φυσιολογικό

Ο πόνος μετά από απονεύρωση τις πρώτες ημέρες θεωρείται συχνά φυσιολογικός, ειδικά όταν πριν τη θεραπεία υπήρχε έντονη φλεγμονή ή είχε σχηματιστεί απόστημα. Οι ιστοί γύρω από τη ρίζα του δοντιού έχουν ήδη ταλαιπωρηθεί και χρειάζονται χρόνο για να επουλωθούν.

Συνήθως ο πόνος είναι ήπιος έως μέτριος, εμφανίζεται κυρίως κατά τη μάσηση ή ως αίσθημα «βαρύτητας» στο δόντι και υποχωρεί σταδιακά μέσα σε λίγες ημέρες με τη βοήθεια απλών αναλγητικών. Δεν θα πρέπει όμως να είναι αφόρητος ούτε να επιδεινώνεται με το πέρασμα του χρόνου.

Πιθανές αιτίες που εκδηλώνεται πόνος μετά από απονεύρωση

Ο πόνος μετά από απονεύρωση δεν έχει πάντα μία και μοναδική αιτία. Συχνά πρόκειται για συνδυασμό παραγόντων που σχετίζονται τόσο με την κατάσταση του δοντιού πριν τη θεραπεία όσο και με τους χειρισμούς που έγιναν κατά τη διάρκειά της.

Η πιο συχνή αιτία είναι η φλεγμονή των περιακρορριζικών ιστών. Κατά τον καθαρισμό των ριζών, όσο προσεκτική κι αν είναι η διαδικασία, μπορεί να προκληθεί ένας ήπιος ερεθισμός στους ιστούς γύρω από το ακρορρίζιο. Αυτή η αντίδραση είναι αναμενόμενη και υποχωρεί καθώς ο οργανισμός επουλώνεται.

Σε άλλες περιπτώσεις, ο πόνος μετά από απονεύρωση οφείλεται σε υπολειμματική λοίμωξη. Αν το δόντι είχε σοβαρή μόλυνση πριν τη θεραπεία, το ανοσοποιητικό σύστημα συνεχίζει να εργάζεται για την εξάλειψή της, ακόμη κι αφού το νεύρο έχει αφαιρεθεί.

Επιπλέον, ένας μικρός τραυματισμός των ιστών ή πίεση κατά τη διάρκεια της ενδοδοντικής θεραπείας μπορεί να οδηγήσει σε παροδική ευαισθησία, ιδιαίτερα στο μάσημα.

Γιατί μπορεί να πονάει ένα ήδη απονευρωμένο δόντι μετά από καιρό

Όταν ο πόνος μετά από απονεύρωση εμφανίζεται εβδομάδες, μήνες ή ακόμη και χρόνια αργότερα, τότε απαιτείται πιο προσεκτική διερεύνηση. Μία πιθανή αιτία είναι η ατελής αρχική ενδοδοντική θεραπεία, όπου μικροβιακά υπολείμματα παρέμειναν στους ριζικούς σωλήνες. Σε αυτή την περίπτωση, η φλεγμονή μπορεί να επιμείνει ή να επανεμφανιστεί, συχνά συνοδευόμενη από αλλοιώσεις στο άκρο της ρίζας που φαίνονται στην ακτινογραφία.

Μια άλλη συχνή αιτία είναι το κάταγμα ή η ρωγμή του δοντιού. Τα απονευρωμένα δόντια είναι πιο εύθραυστα, ιδιαίτερα όταν δεν έχουν προστατευτεί έγκαιρα με θήκη ή κατάλληλη αποκατάσταση. Ακόμη και μια μικροσκοπική ρωγμή μπορεί να προκαλεί έντονο πόνο κατά τη μάσηση.

Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι καμία οδοντιατρική εργασία δεν είναι δια βίου. Μια παλιά απονεύρωση μπορεί να επαναμολυνθεί αν το σφράγισμα ή η θήκη δεν εφαρμόζουν σωστά, επιτρέποντας την είσοδο μικροβίων στο εσωτερικό του δοντιού.

Μπορεί να έχει αποτύχει η απονεύρωση;

Η αποτυχία μιας απονεύρωσης είναι σχετικά σπάνια, αλλά υπαρκτή. Αν ο πόνος μετά από απονεύρωση επιμένει, εντείνεται ή συνοδεύεται από πρήξιμο, τότε ο οδοντίατρος θα αξιολογήσει την ανάγκη επανάληψης της θεραπείας. Σε αρκετές περιπτώσεις, η επανάληψη της απονεύρωσης αρκεί για να σωθεί το δόντι. Σε πιο σύνθετα περιστατικά, μπορεί να απαιτηθεί χειρουργική αντιμετώπιση, όπως ακρορριζεκτομή.

Πόσες συνεδρίες χρειάζονται και πώς επηρεάζουν τον πόνο

Η ενδοδοντική θεραπεία μπορεί να ολοκληρωθεί είτε σε μία είτε σε περισσότερες επισκέψεις, ανάλογα με το αν το δόντι είναι ζωντανό ή νεκρωμένο και με τη βαρύτητα της μόλυνσης. Και οι δύο προσεγγίσεις είναι επιστημονικά αποδεκτές.

Ανεξαρτήτως αριθμού συνεδριών, είναι πιθανό να εμφανιστεί ήπιος πόνος μετά από απονεύρωση για 3–4 ημέρες, κυρίως στο μάσημα. Αν τα συμπτώματα δεν υποχωρήσουν μέσα σε μία εβδομάδα, τότε είναι σωστό να γίνει επανέλεγχος.

Πότε χρειάζονται παυσίπονα και αντιβιοτικά

Στις περισσότερες περιπτώσεις, μετά την απονεύρωση δεν απαιτείται αντιβίωση. Ο πόνος μετά από απονεύρωση αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού.

Η αντιβίωση χορηγείται μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως όταν υπάρχει έντονο οίδημα, εξάπλωση της λοίμωξης ή συστηματικά συμπτώματα. Η άσκοπη χρήση αντιβιοτικών δεν προσφέρει όφελος και μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα αντοχής.

Οδηγίες για το σπίτι μετά την απονεύρωση

Τις πρώτες ημέρες είναι φυσιολογικό το δόντι και τα γύρω ούλα να εμφανίζουν ευαισθησία. Συνιστάται να αποφεύγεις τη μάσηση από την πλευρά του θεραπευμένου δοντιού μέχρι να ολοκληρωθεί η μόνιμη αποκατάσταση. Η στοματική υγιεινή πρέπει να συνεχίζεται κανονικά, με προσεκτικό βούρτσισμα.

Μπορείς να φας αφού περάσει η αναισθησία, ώστε να αποφύγεις τραυματισμούς στα μουδιασμένα μαλακά μόρια. Αν υπάρχει ήπιος πόνος, συχνά υποχωρεί χωρίς φαρμακευτική αγωγή. Σε πιο έντονες ενοχλήσεις, τα παυσίπονα βοηθούν σημαντικά.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στο προσωρινό σφράγισμα, το οποίο πρέπει να αντικατασταθεί μέσα στο προβλεπόμενο χρονικό διάστημα, ακόμη κι αν ο πόνος μετά από απονεύρωση είναι ελάχιστος.

Πότε πρέπει να ανησυχήσετε αν εκδηλωθεί πόνος μετά από απονεύρωση

Αν ο πόνος μετά από απονεύρωση δεν μειώνεται με τα παυσίπονα, αν εμφανιστεί πρήξιμο που επιδεινώνεται, πυρετός ή γενική αδιαθεσία, τότε απαιτείται άμεση επικοινωνία με τον οδοντίατρο. Αυτά τα σημάδια μπορεί να υποδηλώνουν ενεργή λοίμωξη που χρειάζεται περαιτέρω αντιμετώπιση.

Μπορεί ένα απονευρωμένο δόντι να μολυνθεί ξανά;

Ναι, είναι δυνατόν. Ρωγμές, σπασίματα, κακή εφαρμογή σφραγίσματος ή θήκης και ατελής αρχική απονεύρωση μπορούν να επιτρέψουν την επανείσοδο μικροβίων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η επανάληψη της απονεύρωσης είναι συχνά η λύση, ενώ σε μη αναστρέψιμες καταστάσεις εξετάζεται η εξαγωγή.

Γενικά, ο πόνος μετά από απονεύρωση δεν είναι μύθος, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις αποτελεί μια φυσιολογική, παροδική αντίδραση του οργανισμού. Η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών είτε δεν αισθάνεται καθόλου πόνο είτε παρουσιάζει ήπιες ενοχλήσεις μικρής διάρκειας. Με σωστή διάγνωση, προσεκτική θεραπεία και τήρηση των οδηγιών, η απονεύρωση παραμένει μία από τις πιο επιτυχημένες θεραπείες στη σύγχρονη οδοντιατρική, προσφέροντας ανακούφιση και διατήρηση του φυσικού δοντιού. Η Οδοντίατρος στην Αθήνα Δρ. Έλενα Λαμπίδου μπορεί να σας καθοδηγήσει κατάλληλα, ώστε να αποκατασταθεί η υγεία του δοντιού σας με το βέλτιστο τρόπο.